YKS sonuçları açıklandıktan sonra öğrencilerin önüne düşen tercih listesi, bazıları için 30 saniyede doldurulan bir form gibi görünür; bazıları içinse uykusuz gecelere yol açan bir kriz anına dönüşür. Peki hangi soruları sormak doğru tercih yapma ihtimalini artırır?
Soru 1: Devlet mi, Özel mi?
2025-2026 yılı itibarıyla Türkiye’deki devlet üniversitelerinde öğrenim ücreti yıllık 2.000-6.000 TL aralığında kalmaktadır. Vakıf üniversitelerinde aynı bölümler için 150.000-600.000 TL talep edilmektedir. Ancak vakıf üniversitelerinin yüzde 30-40’ı burslu kontenjan sunuyor; tam burs alan öğrenci için maliyet farkı kapanabilir. Sorulması gereken ise şu: \”Bu üniversitenin akademik kadrosunun yüzde kaçı tam zamanlı?\” Türkiye’de bazı vakıf üniversitelerinde bu oran yüzde 40’ın altına düşmektedir.
Soru 2: Şehir Tercihim Kariyerime Ne Kadar Etki Eder?
İstanbul’da okuyan bir hukuk öğrencisi staj için 300’den fazla avukatlık bürosuyla aynı şehirde yaşıyor; Kastamonu’da okuyan meslektaşı ise büyük olasılıkla staj için İstanbul’a gelmek zorunda kalıyor. Bu fark yalnızca şehir büyüklüğüyle değil; sektörel yoğunlaşmayla ilgilidir. Tarım mühendisliğinde Konya veya Bursa, İstanbul’a göre çok daha iyi saha pratiği sunabilir.
Soru 3: Bölüm mü, Üniversite mi Önce Gelir?
Üniversite sıralamaları (THE, QS, URAP) bireysel bölüm performansını her zaman yansıtmaz. ODTÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği ile ODTÜ Siyaset Bilimi arasında araştırma fonu ve mezun istihdamı açısından önemli farklar bulunmaktadır. Pratik tavsiye: tercih ettiğiniz bölümün o üniversitede son 5 yılda yayımladığı makale sayısına YÖKSİS üzerinden bakın.
Soru 4: Çift Anadal İçin Puan Harcamalı mıyım?
Çift anadal başvurusu için genel ağırlıklı not ortalamasının 3.00/4.00 üzerinde olması gerekiyor; bu eşiği geçen öğrenci oranı üniversitelere göre yüzde 15-35 arasında değişmektedir. Çift anadal yapabileceğinizi şimdiden varsaymak riskli. Bunun yerine asıl bölümünüze en yüksek puanla girmek ve ilk yılda not ortalamasını korumak daha güvenli bir plan.
Soru 5: Yurt ve Barınma Sorununu Nasıl Değerlendirmeliyim?
KYK yurt kapasitesi en düşük iller: İstanbul (kontenjan/öğrenci oranı yüzde 6,4), Ankara (yüzde 9,1). Özel yurt ücretleri İstanbul’da aylık 6.000-14.000 TL aralığındayken Konya ve Kayseri’de 3.500-6.000 TL’ye düşüyor. Bu hesap, tercih listesine farklı bir şehirden bölümü eklemenin finansal gerekçesini değiştirebilir.
Yaygın Yanılgı: Puanım Yetiyorsa Girmeliyim
Puanın yetmesi, o bölümü bitirip iş bulmanın garantisi değildir. TÜİK 2024 işgücü verilerine göre lisans mezunlarında işsizlik oranı yüzde 12,3; ama bu oran bazı bölümler için yüzde 30’a, bazıları için yüzde 4’e iniyor. YÖK’ün mezun izleme sistemini tercih öncesinde mutlaka inceleyin.
Listeyi Yazmadan Önceki Üç Dürüst Soru
Tercih danışmanları şu üç soruyu kağıda dökmelerini öneriyor: Hangi ilde yaşayabilirim? Hangi mesleği yapamam? Bu bölümü okumak için maddi altyapım var mı? Bu soruları dürüstçe yanıtlayan öğrencilerin büyük bölümü ilk tercihten vazgeçip farklı bir listeyle başlıyor; ve bu yeni listeler çok daha az stresli sonuçlar doğuruyor.